کاربرد مدل‌های تحلیل پوششی داده‌ها در ارزیابی عملكرد نظام سلامت كشورهای آسیایی

Mohammad Reza Alirezaei, Rezvan Sattari, محمد رضا علیرضایی, رضوان ستاری

چکیده


مقدمه: ارزیابی عملكرد نظام سلامت كشورها با استفاده از مدل‌های ریاضی تحلیل پوششی داده‌ها در دو سطح خرد و كلان حایز اهمیت است. در این نوع ارزیابی، نظام سلامت كشورها در فضای كاملأ واقعی و رقابتی رتبه‌بندی می‌گردند. در پژوهش حاضر، پژوهشگران اقدام به ارزیابی عملكرد نظام سلامت كشورهای آسیایی با استفاده از مدل‌های تحلیل پوششی داده‌ها
(DEA: Data envelopment analysis) نموده‌اند.

روش بررسی: این پژوهش، کاربردی و از دسته مطالعات تحلیلی- مقطعی بود. جامعه پژوهش شامل نظام سلامت كشورهای آسیایی در سال 2006 بود که اطلاعات لازم از سایت سازمات جهانی بهداشت گردآوری و سپس این داده‌ها با استفاده از فرایند تحلیل سلسله مراتبی (AHP: Analytical hierarchy process) وزن ‌دهی شد و در نهایت به یك «شاخص خروجی مطلوب»، یك «شاخص خروجی نامطلوب» و یك « شاخص ورودی» تقلیل یافت. سپس كارایی تكنیكی نظام سلامت این كشورها با استفاده از مدل استاندارد برنامه ریزی خطی ورودی محور DEA محاسبه گردید. تحلیل یافته‌ها به كمك نرم‌افزار General algebraic modeling system (GAMS) انجام شد.

یافته‌ها: از آن جا كه در ارزیابی عادلانه نظام سلامت كشورها در فضای رقابتی، كه توسط DEA به وجود می‌آید، عوامل محیطی نیز مؤثرند، در مرحله بعد تأثیر شاخص‌های اقتصادی - اجتماعی بر كارایی تكنیكی محاسبه شده در مرحله دوم نشان داده شده است.

تأثیر عوامل محیطی با استفاده از تلفیق دو مدل DEA ارایه شده توسط Banker و Morey (1986) و مدل Kao و Liu (2000) انجام شده است. سرانجام، نتایج ارزیابی عملکرد نظام سلامت کشورهای آسیایی در قالب جداول و چگونگی رسیدن به حداكثر كارایی کشورهایی با نظام سلامت ناکارا به صورت پایین آوردن هزینه‌های نظام سلامت نشان داده شده است.

نتیجه‌گیری: نظام سلامت کشورها بر اساس استفاده بهین از منابع اولیه برای ارایه خدمات درمانی رتبه‌بندی می‌شوند و ارتقای کارایی نظام سلامت هر کشور در گرو پایین آوردن هزینه‌های سلامت آن کشور است.

 

واژه‌هاي كليدي: عملکرد؛ ارزیابی عملکرد؛ داده‌ها؛ مدل‌های آماری؛ بهداشت و تندرستی.


تمام متن: PDF

ارجاعات

  • در حال حاضر ارجاعی نیست.